Die Bauteile des Theodolit und Ihre Geschichte

Die Instrumentennummer als Identifizierungshilfe 

 

Im Algemeinen verließen in der Vergangenheit die Instrumente die Werkstätten der Hersteller mit fortlaufender Nummerierung.

 

Später dann, nach dem Aufkommen der Serienfertigung im Theodolitbau trifft diese Festlegung nicht mehr zu.

Manchmal wurden auch ganze Blocks (z. B. a´100 Stück) vorweg vergeben an die einzelnen Typen.

Trotzdem kann die Instrumentennummer eine wichtige Auskunft über das ungefähre Herstellungsdatum geben.

 

Es haben sich in der Literatur immer wieder einige Hinweise darauf gefunden.  Allerdings wurden in den Berichten und Beschreibungen neuer Typen, für bestimmte Messungen verwendete Geräte usw. nur selten die Nummern der Instrumente erwähnt.

 

Die Firma Breithaupt und Sohn in Kassel ist auf Anfrage gerne bereit über die Instrumentennummer eines Breithaupt´schen Instrumentes Auskunft zu geben.

 

Im Folgendem ist eine Liste der bisher ermittelten Instrumentennummern aufgeführt.

Ich bin bemüht diese Liste immer wieder zu erweitern sowie sich neue Hinweise ergeben. Gerade auf diesem Felde können Sie leiber Leser sehr hilfreich sein und mir zum Beispiel Gerätenummern aus Ihren Sammlungen zur verfügung zu stellen!

 

 

Einige Beispiele von Instrumentennummern verschiedener Hersteller

 

Hersteller                                                          Nummer                  Jahr

__________________________________________________________

 

Hildebrand

 

18 cm      Theodolit  (Repetitionstheodolit)             10786                  1911

141/2 cm   Theodolit  (Repetitionstheodolit)           11347                  1912

                       Herstellungskapazität ca. 550 Geräte /Jahr

 

Starke & Kammerer                     Katalog 1912

 

Mikroskoptheodolit                                                    933                  1914

Scalenmikroskoptheodolit                                          820                  1914

20”    Repetitionstheodolit                                       6034                  1912

__________________________________________________________

 

Gustav Heyde

 

Mikrometertheodolit                                                   706                 1914

__________________________________________________________

 

Breithaupt

 

  erstes Instrument                                                       1                  1801

Repetitionstheodolit                                                     57                  1820

10“ Repetitionstheodolit                                              79                  1829

Universalinstrument                                                  362                  1851

                                                                                1000                 1872

71/2“ Repetitionstheodolit                                         1008       27.11.1872

                                                                                 2000                1890

                                                                                 3000                1900

                                                                                 4000                1909

18 cm Repetitionstheodolit      ohne HK                      4315      10.08.1910

18 cm Repetitionstheodolit                                         5140      15.07.1914

14 cm Theodolit                                                         5196      14.07.1916

                                                                             100000                1955

 

 

 

 

Otto Fenel & Söhne

 

Nonienmikroskoptheodolit                                            9585        Mai 1912

Dieser Theodolit ist einer der Ersten für die geodätische Sammlung der TH Stuttgart.

 

Nonienmikroskoptheodolit     (repetierbar)                   9746        Mai 1913

__________________________________________________________________________

 

Aktualisiert am 13.0.2017